Terapia hiperbaryczna tlenem (HBOT Hyperbaric Oxygen Therapy) jest stosowana m.in. przez nurków, pacjentów po udarach oraz sportowców. Rzadko jest kojarzona z „glow-upem”, ale działa właśnie w ten sposób – odmładza skórę całego ciała, czyniąc ją mocniejszą, jędrniejszą, bardziej elastyczną i promienną. Coraz częściej mówi się też o jej potencjale w łagodzeniu objawów niektórych chorób autoimmunologicznych oraz neurologicznych.
Tlenoterapia hiperbaryczna polega na oddychaniu czystym lub niemal czystym tlenem (95–100%) w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego. Od dekad stosuje się ją przede wszystkim w leczeniu ran czy przyspieszaniu regeneracji tkanek, ale coraz więcej danych wskazuje, że jej działanie wykracza poza gojenie i może wpływać na długowieczność oraz odmłodzenie skóry.
Jak komora hiperbaryczna pomaga starszym (i młodszym) ludziom
Wyobraź sobie, że organizm to telefon. Z wiekiem bateria szybciej się zużywa, a aplikacje działają wolniej, czasem telefon się zacina. U starszych ludzi dokładnie tak jest z ciałem: krew gorzej dociera do tkanek, rany goją się wolniej, mózg dostaje mniej tlenu, a ciało jest bardziej podatne na stany zapalne.
Komora hiperbaryczna to jak podłączenie super-ładowarki. Wchodzi się do specjalnej kapsuły, oddycha czystym tlenem pod większym ciśnieniem i nagle do wszystkich komórek dociera dużo więcej tlenu niż normalnie. Dzięki temu:
- ciało lepiej się regeneruje po urazach i operacjach, rany goją się szybciej,
- mózg dostaje więcej tlenu, więc pamięć i koncentracja działają lepiej,
- mięśnie i serce pracują sprawniej (ludzie po serii zabiegów mają lepszą kondycję),
- zmniejsza się przewlekły stan zapalny, który u starszych jest prawie cały czas włączony.
To po prostu bardzo dobre dotlenienie organizmu, którego starsi ludzie najbardziej potrzebują.
A dlaczego ja (jako biohaker) robię 10 godzin komory rocznie, chociaż jestem zdrowy?
Traktuję to jak regularny serwis ciała. Nie czekam aż coś się zepsuje.
Robię serie 10 wizyt co roku z kilku powodów:
- Profilaktyka – wszystko działa dobrze, ale wiem że już teraz zaczynają się mikroskopijne uszkodzenia (stany zapalne, wolniejsze mitochondria, drobne ubytki w naczyniach). Hiperbaria to czyszczenie systemu zanim się zapcha.
- Lepsza regeneracja na co dzień – po treningach, stresie, mało snu czy nawet zwykłym życiu komórki dostają mocniejszy sygnał do naprawy. Czuję, że szybciej wracam do formy.
- Mózg jak żyleta – nawet u zdrowych osób badania pokazują, że po serii zabiegów mózg ma lepszy przepływ krwi i trochę lepszą koncentrację. Jako biohaker lubię mieć głowę jak najostrzejszą.
- Długoterminowa inwestycja – niektóre badania sugerują, że regularne, umiarkowane sesje mogą wpływać na procesy starzenia na poziomie komórek (mniej „zużytych” komórek, lepsza regeneracja). Wierzę że dzięki temu będę żył dłużej i zdrowiej, lubię robić coś, co ma sens naukowy, a do tego przekłada się na życie.
Dla mnie hiperbaria to coś w rodzaju suplementu, który stosuję około 10 razy w roku. To jedno z narzędzi, które pomagają mi utrzymywać ciało w jak najlepszej formie na długie lata. Co ciekawe – odkąd regularnie korzystam z tlenoterapii, ani razu nie byłem chory. Oczywiście zbiega się to z wieloma innymi zmianami: całkowitą abstynencją od używek i alkoholu, dbaniem o sen, dietę i kondycję. Mimo to uważam, że tlenoterapia jest istotnym czynnikiem wspierającym moją odporność.
https://x.com/bryan_johnson/status/1928199387446137299
Bryan Johnson, znany z systematycznego testowania interwencji mających spowolnić starzenie, przez ostatnie lata sprawdzał najnowsze terapie długowieczności. Jedną z nich była właśnie terapia tlenowa hiperbaryczna (HBOT). Johnson ocenił ją jako najbardziej skuteczną terapię długowieczności, jaką do tej pory stosował.
Przeprowadził na sobie jeden z najbardziej systematycznych indywidualnych eksperymentów z terapią hiperbaryczną w kontekście długowieczności, udokumentował go biomarkerami i uznał wynik za niezwykle obiecujący. Oto szczegóły:
Zdecydował się na intensywny protokół: 60 sesji po 90 minut w ciągu 90 dni. Aby realnie ocenić efekty, wykonał obszerne pomiary biomarkerów przed rozpoczęciem terapii i powtórzył je po jej zakończeniu. Żeby wytrwać przy tak dużej liczbie sesji, zainstalował komorę hiperbaryczną we własnej klinice – dzięki temu mógł łączyć terapię z codzienną pracą.
W komorze ciśnienie podnoszono do 2 ATA (odpowiednik około 10 metrów pod wodą), a Johnson oddychał 100% tlenem przez maskę. Samą komorę wypełniano powietrzem o normalnym stężeniu tlenu (21%), co pozwalało bezpiecznie zabierać do środka elektronikę i pracować podczas sesji. Protokół zakładał cykle 20 minut oddychania czystym tlenem przeplatane 5-minutowymi przerwami.
Celem było sprawdzenie wpływu HBOT na długowieczność, wydolność fizyczną oraz długość telomerów. W literaturze naukowej pojawiają się obiecujące dane – w jednym z badań na starszej populacji odnotowano nawet 38% wydłużenie telomerów i około 37% redukcję komórek starczych. Inne prace wskazywały na poprawę parametrów sportowych (VO2 max, próg beztlenowy, siła uścisku, czasy w triathlonie) oraz korzystny wpływ na skórę i mikrobiom.
Terapia stała się częścią jego codziennego rytuału. Po ukończeniu 60 sesji opublikował wyniki biomarkerów. Do najciekawszych należały:
- brak wykrywalnego ogólnoustrojowego stanu zapalnego (hs-CRP spadło do zera),
- 300% wzrost VEGF (czynnika stymulującego tworzenie nowych naczyń krwionośnych),
- ogromny wzrost bakterii Akkermansia (z poziomu niewykrywalnego o 1000%, przy wcześniejszym stosowaniu suplementu),
- spadek markera p-Tau 217 o 28,6%,
- wyraźna poprawa jakości skóry całego ciała oraz ponad 10% redukcja uszkodzeń UV w badaniach multispektralnych,
- wzrost długości telomerów z 11,4 kb do 11,7 kb (+2,6%). Dla osoby już wcześniej bardzo zdrowej to wynik mniejszy niż w badaniach na seniorach, ale i tak odpowiada mniej więcej dekadzie „odzyskanego” starzenia (przy naturalnej utracie 20–40 par zasad rocznie). Sam poziom długości telomerów Johnsona odpowiadał mniej więcej 10-latkowi.
Johnson zaznaczał, że optymalna dawka podtrzymująca nie jest jeszcze znana – eksperci, z którymi rozmawiał, sugerowali orientacyjnie około 20 sesji co 3 miesiące, ale podkreślali, że to nadal obszar eksperymentalny.
https://x.com/bryan_johnson/status/1872663704564842954
Terapia hiperbaryczna tlenem działa u źródła starzenia skóry – poprawia kolagen i elastynę, zwiększa ukrwienie i redukuje komórki senescentne.
W tym kontekście najbardziej obiecujące wyniki przyniosło badanie kliniczne z 2021 roku, w którym sprawdzano wpływ HBOT na starzenie się skóry u zdrowych osób starszych (średni wiek 68 lat). Protokół zakładał 60 codziennych sesji po 90 minut każda – z 100% tlenem przy dwukrotnie podwyższonym ciśnieniu atmosferycznym – przez 12 tygodni (5 sesji tygodniowo). Biopsje skóry pobierano zza ucha (miejsce izolowane od słońca i innych czynników zewnętrznych), żeby skupić się na starzeniu wewnętrznym, a nie na uszkodzeniach spowodowanych środowiskiem.
Badanie wykazało istotne poprawy na poziomie komórkowym i tkankowym:
- Zwiększyła się gęstość włókien kolagenowych (z 67,9% w grupie kontrolnej do 76,6% po HBOT), co przekłada się na mocniejszą i jędrniejszą skórę. Kolagen stanowi rusztowanie skóry; z wiekiem jego ilość spada, prowadząc do zmarszczek i opadania. Jednocześnie zmniejszyła się grubość jednej z zewnętrznych warstw skóry – kolejny marker odmłodzenia.
- Włókna elastyczne (elastyna) stały się dłuższe i bardziej stabilne: ich długość wzrosła o 144%, a fragmentacja spadła z 90% do 10%. Dzięki temu skóra odzyskuje sprężystość i „bounce”, co ogranicza powstawanie linii i zwiotczenia.
- Zwiększyła się liczba naczyń krwionośnych w skórze (o 40,9%, a sygnał markera CD31 o 84,3%). Lepsze ukrwienie oznacza lepsze odżywienie, dotlenienie i usuwanie toksyn – skóra dosłownie zaczyna „świecić” od wewnątrz.
- Znacząco spadła liczba komórek senescentnych („zombie cells”) – o około 21%. To uszkodzone, starzejące się komórki, które wywołują stan zapalny i przyspieszają degradację tkanek. Ich redukcja poprawia funkcjonowanie skóry. Wcześniejsze prace tej samej grupy badawczej pokazały też ogólnoustrojowe zmniejszenie liczby senescentnych komórek odpornościowych we krwi oraz wydłużenie telomerów po HBOT.
W przeciwieństwie do kremów i serum, które działają powierzchniowo, terapia hiperbaryczna tlenem wpływa na skórę na poziomie tkankowym i komórkowym. To bezinwazyjna, naukowo podparta interwencja na rzecz młodziej wyglądającej skóry.
Mechanizm działania wiąże się z tzw. paradoksem hiperoksyjno-hipoksyjnym. Wysokie stężenie tlenu na przemian z normalnymi warunkami naśladuje stan niedotlenienia i aktywuje naturalne procesy naprawcze organizmu, w tym angiogenezę (tworzenie nowych naczyń) i regenerację komórkową. Kluczową rolę odgrywa tu m.in. VEGF – czynnik wzrostu naczyń, który w badaniach na myszach wykazywał potencjał wydłużania życia.
Bryan Johnson podkreśla, że HBOT wychodzi poza klasyczne zastosowania medyczne i staje się narzędziem anti-aging.
Podsumowanie
HBOT polega na oddychaniu 100% tlenem w komorze o podwyższonym ciśnieniu (zazwyczaj 1,5–2,5 ATA). Dzięki temu tlen rozpuszcza się w osoczu w znacznie większej ilości niż normalnie, dociera głębiej do tkanek, poprawia funkcjonowanie mitochondriów, stymuluje angiogenezę, działa przeciwzapalnie i może wpływać na procesy regeneracyjne oraz starzeniowe.
Główne mechanizmy
- Głęboka oksygenacja tkanek
- Wzrost VEGF → tworzenie nowych naczyń krwionośnych
- Redukcja stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego
- Stymulacja komórek macierzystych i regeneracji
- Potencjalny wpływ na telomery i komórki starcze (senescentne)
- Lepsze gojenie, regeneracja tkanek i wsparcie układu odpornościowego
Zastosowania i efekty
1. Gojenie i regeneracja (najsilniejsze dowody)
- Trudno gojące się rany, owrzodzenia, oparzenia, urazy
- Zespół stopy cukrzycowej, martwica tkanek
- Uszkodzenia po radioterapii
- Choroba dekompresyjna (nurkowie)
2. Skóra i starzenie się
HBOT działa na kilka przyczyn starzenia skóry jednocześnie:
- Zwiększa produkcję kolagenu i elastyny
- Poprawia gęstość i jakość włókien
- Zwiększa liczbę naczyń krwionośnych i dopływ krwi
- Redukuje fragmentację elastyny
- Może zmniejszać uszkodzenia UV i poprawiać wygląd skóry całego ciała
W eksperymencie Bryana Johnsona (60 sesji) zaobserwowano wyraźną wizualną i mierzoną poprawę skóry oraz >10% redukcję uszkodzeń UV.
3. Długowieczność i biomarkery starzenia
- Redukcja ogólnoustrojowego stanu zapalnego (u Johnsona hs-CRP spadło do zera)
- Wydłużenie telomerów (w badaniach na starszych osobach nawet do ~38%, u Johnsona skromniejsze +2,6%, ale przy już bardzo dobrym poziomie wyjściowym)
- Redukcja komórek starczych
- Wzrost VEGF nawet o kilkaset %
- Potencjalny korzystny wpływ na mikrobiom (u Johnsona ogromny wzrost Akkermansia)
4. Wydolność fizyczna
Poprawa VO2 max, progu beztlenowego, siły i regeneracji – bez zmiany treningu i diety. Stosowana przez sportowców.
5. Układ nerwowy
- Redukcja markerów związanych z neurodegeneracją (u Johnsona spadek p-Tau 217 o ok. 28%)
- Potencjalne wsparcie przy urazach mózgu i niektórych problemach neurologicznych jak np. udar mózgu
- Badania naukowe sugerują, że może wspierać funkcje poznawcze oraz łagodzić objawy i spowalniać postęp demencji, Alzheimera i Parkinsona
6. Borelioza i inne infekcje
HBOT bywa stosowane w niektórych klinikach integracyjnych przy przewlekłej boreliozie (i koinfekcjach).
- Borrelia jest wrażliwa na wysokie stężenia tlenu (środowisko beztlenowe/mikroaerofilne)
- Silne działanie przeciwzapalne
- Lepsze ukrwienie i dotlenienie tkanek (w tym układu nerwowego)
- Wsparcie układu odpornościowego
Część pacjentów raportuje poprawę objawów (zmęczenie, bóle, mgła mózgowa)
Wyniki Bryana Johnsona
Po 60 sesjach (90 minut, w ciągu 90 dni) uznał HBOT za najbardziej skuteczną terapię długowieczności, jaką do tej pory przetestował. Najważniejsze obserwacje: wyzerowanie stanu zapalnego, duży wzrost VEGF, poprawa skóry, wzrost Akkermansia, spadek p-Tau i wydłużenie telomerów.
Ograniczenia i praktyka
- Sesje muszą być skumulowane (nie zbyt rozciągnięte w czasie), żeby efekty się kumulowały.
- Optymalna dawka podtrzymująca nie jest jeszcze znana (mówi się o ok. 20 sesjach co 3 miesiące).
- Koszt: zwykle okolice 100-200 złotych za sesję.
- Przeciwwskazania i bezpieczeństwo – problemy z uszami, niektóre schorzenia płuc, klaustrofobia
- Jakość komory i protokołu ma znaczenie (czystość tlenu, ciśnienie, liczba sesji).
HBOT to jedna z niewielu interwencji, która jednocześnie działa na kilka poziomów: oksygenację, stan zapalny, naczynia krwionośne, regenerację tkanek i potencjalnie procesy starzenia. Najmocniej udokumentowana jest w gojeniu ran i niektórych zastosowaniach medycznych. W kontekście długowieczności, skóry, wydolności i boreliozy wyniki są obiecujące (szczególnie dane Johnsona i badania na telomerach/skórze). Przy prawidłowym protokole może być jedną z najciekawszych dostępnych obecnie terapii regeneracyjnych.
Punkt z którego korzystam:
Opole: https://komorahiperbaryczna.opole.pl/
Kontakt: 606 990 653
Instagram: komora_hiperbaryczna_opole
Czy warto łączyć terapię z suplementami?
Tak, najlepiej z takimi które pomagają ciału lepiej wykorzystać ten tlen i się nie przeciążyć. Najważniejsze są podstawowe witaminy i minerały. Witaminy z grupy B, cynk, selen, magnez oraz witaminy C i D niezbędne przy wzmacnianiu odporności. Witamina C dodatkowo pomaga budować kolagen, czyli to z czego powstaje skóra, naczynia i tkanki – a HBOT przyspiesza ich naprawę.
Warto też wspierać mitochondria – elektrownie w komórkach, które produkują energię. CoQ10 (koenzym Q10) to kluczowy element. Kwas alfa-liponowy (ALA) też im pomaga i jednocześnie chroni przed nadmiarem wolnych rodników. Często dodaje się też prekursory NAD+ (jak NMN czy NR), bo z wiekiem organizm ma ich mniej, a są potrzebne do produkcji energii. HBOT dostarcza tlen, a te suplementy sprawiają, że mitochondria lepiej ten tlen wykorzystują. Błękit metylenowy również ma tu swoje zastosowanie. Dodatkowo przydają się kwasy omega-3 (zmniejszają stan zapalny i wspierają mózg). Najlepiej brać te suplementy regularnie, żeby ciało miało stały poziom energii, a nie tylko wokół terapii.
Jak działa hiperbaria na organizm?
Pod wpływem wysokiego ciśnienia i czystego tlenu rośnie ilość tlenu fizycznie rozpuszczonego we krwi, co zmniejsza obrzęk, działa bakteriobójczo, stymuluje tworzenie nowych naczyń krwionośnych i wspiera gojenie uszkodzonych tkanek. Dodatkowo dochodzi do modulacji stanu zapalnego oraz aktywacji różnych mechanizmów naprawczych na poziomie komórkowym.
Jakie są medyczne wskazania do stosowania hiperbarii?
Hiperbaria ma udokumentowane zastosowanie w leczeniu choroby dekompresyjnej, zatoru gazowego, zatrucia tlenkiem węgla, zgorzeli gazowej i innych ciężkich infekcji beztlenowych, trudno gojących się ran w tym owrzodzeń stopy cukrzycowej, uszkodzeń tkanek po radioterapii, ostrych urazów niedokrwiennych, przewlekłego zapalenia kości, zagrożonych przeszczepów skóry, nagłej głuchoty idiopatycznej oraz zamknięcia tętnicy środkowej siatkówki. W tych przypadkach terapia jest uznawana za metodę o silnym poparciu naukowym.
Czy hiperbaria ma zastosowanie u osób zdrowych w celach profilaktycznych lub wellness?
Coraz częściej osoby zdrowe korzystają z hiperbarii w celu poprawy regeneracji, wydolności, samopoczucia czy wsparcia procesów naprawczych organizmu. Choć nie jest to standardowa procedura medyczna dla ludzi bez chorób, badania i obserwacje wskazują, że u zdrowych osób może ona przyspieszać regenerację po wysiłku, poprawiać jakość snu, zwiększać energię i wspierać ogólną kondycję. Decyzja o takich sesjach powinna być jednak poprzedzona konsultacją, ponieważ nawet u zdrowych istnieją pewne przeciwwskazania.
Czy hiperbaria działa przeciwstarzeniowo (anti-aging)?
Istnieją badania, w tym te przeprowadzone w Izraelu, które pokazują, że cykle tlenoterapii hiperbarycznej mogą wydłużać telomery, poprawiać funkcje poznawcze i wpływać na markery starzenia komórkowego u osób starszych. Część efektów wiąże się ze stymulacją komórek macierzystych, redukcją stanu zapalnego i poprawą ukrwienia tkanek. Nie jest to jednak uznana metoda „odmładzania” w sensie medycznym i nie zastępuje zdrowego stylu życia, a efekty są indywidualne i wymagają dalszych badań na dużą skalę.
Jakie korzyści mogą odczuwać zdrowe osoby korzystające z hiperbarii?
Zdrowi ludzie często zgłaszają lepszą regenerację po treningach, większą klarowność umysłu, poprawę nastroju, szybsze odzyskiwanie sił po wysiłku psychicznym lub fizycznym oraz ogólne uczucie większej witalności. Niektóre badania sugerują też pozytywny wpływ na funkcje poznawcze i parametry związane ze starzeniem. Warto jednak pamiętać, że u osób w pełni zdrowych efekty są zwykle subtelniejsze niż w przypadku pacjentów z konkretnymi schorzeniami.
Jak wygląda typowa sesja hiperbarii?
Pacjent wchodzi do komory, w której stopniowo podnosi się ciśnienie, a następnie oddycha czystym tlenem przez określony czas, najczęściej od 60 do 120 minut. Po sesji ciśnienie jest powoli obniżane. Podczas zabiegu może pojawić się uczucie zatykania uszu podobne do tego, które odczuwa się w samolocie, ale większość osób dobrze znosi całą procedurę.
Ile sesji jest zazwyczaj potrzebnych?
W leczeniu schorzeń liczba sesji waha się zwykle od kilku do kilkudziesięciu, w zależności od problemu zdrowotnego. U osób zdrowych korzystających z hiperbarii w celach regeneracyjnych lub anti-aging stosuje się często krótsze cykle, na przykład 10–20 sesji, choć protokoły bywają bardzo zróżnicowane i powinny być dobierane indywidualnie.
Jakie są przeciwwskazania do hiperbarii?
Głównym przeciwwskazaniem bezwzględnym jest nieleczona odma opłucnowa. Do przeciwwskazań względnych należą między innymi niektóre choroby płuc, niekontrolowana padaczka, ciężka klaustrofobia, ciąża w określonych sytuacjach oraz problemy z wyrównywaniem ciśnienia w uszach. Przed rozpoczęciem terapii zawsze przeprowadza się kwalifikację medyczną.
Jakie skutki uboczne mogą wystąpić?
Najczęstsze to dyskomfort w uszach lub zatokach podczas zmian ciśnienia, która zwykle ustępuje po zakończeniu cyklu zabiegów. Przy prawidłowym prowadzeniu terapii powikłania są bardzo rzadkie.
Czy osoby zdrowe powinny konsultować się ze specjalistą przed hiperbarią?
Tak, nawet jeśli ktoś jest zdrowy i chce korzystać z hiperbarii wyłącznie w celach regeneracyjnych lub anti-aging, warto najpierw odbyć konsultację. Pozwala to wykluczyć ewentualne przeciwwskazania i dobrać odpowiedni protokół.
Czym różni się hiperbaria od normobarii?
Hiperbaria wykorzystuje znacznie wyższe ciśnienie i niemal stuprocentowy tlen, dzięki czemu osiąga silniejszy efekt terapeutyczny i ma mocne podstawy naukowe w leczeniu określonych schorzeń. Normobaria działa przy łagodniejszym ciśnieniu i mieszance gazów, jest bardziej komfortowa i nastawiona na wellness, ale nie dorównuje hiperbarii pod względem intensywności działania i siły dowodów medycznych.
